नेपालमा एड्सको जोखिम उच्च



काठमाडौ । नेपालमा वैदेशिक रोजगारीमा जानेको संख्या बढ्दै जाँदा एचआइभी एड्सको जोखिम पनि बढ्दै गएको एक अध्ययन सर्भेक्षणले देखाएको छ । वैदेशिक रोजगारीबाट फर्केका नेपालीहरूबाट एचआइभी सर्ने गरेकाले जोखिम बढ्दै गएको सर्भेक्षणको निष्कर्ष छ ।
राष्ट्रिय एड्स तथा यौन रोग नियन्त्रण केन्द्रले सरकारी तथा गैरसरकारी संघसंस्थाको सहयोगमा गत वर्ष गरेको अध्ययनले यस्तो देखाएको हो । अध्ययनअनुसार एचआइभीको उच्च जोखिममा रहेका समूहहरूमध्ये पुरुष समलिंगी, तेस्रोलिंगी साथै भारतबाट काम गरेर फर्केका पुरुष आप्रवासीहरू बढी एचआइभी एड्सको जोखिममा छन् ।

केन्द्रले झापा, मोरङ, सुनसरी, कैलाली, कञ्चनपुर, नवलपरासी, रूपन्देही, कपिलवस्तु, अछाम, डोटी, सप्तरी, सिरहा, धनुषा, धनकुटा, इलाम, पाँचथर, महोत्तरी, सर्लाही, धादिङ, मकवानपुर, रौतहट, बारा, पर्सा, चितवन, नवलपरासी, दाङ, बाँके, बर्दियालगायत जिल्लाका वैदेशिक रोजगारबाट फर्किएका युवापुस्तामा सर्भेक्षण गरेको थियो ।

केन्द्रले आर्थिक वर्ष २०७६÷७७ मा झापा, मोरङ, सुनसरी, कैलाली, कञ्चनपुर, नवलपरासी, रूपन्देही र कपिलबस्तुमा गरेको अध्ययनमा ३४० जना पुरुष समलिंगी र तेस्रोलिंगीमा एचआइभी एड्सको संक्रमण फेला परेको जनाइएको छ । यसैगरी झापा, मोरङ, सुनसरी, धनकुटा, इलाम, पाँचथरका भारतमा केही वर्ष काम गरेर फर्किएका ६४० जना पुरुषहरूमा एचआइभीको संक्रमण देखिएको छ ।
यस्तै अछाम, डोटी, कैलाली, कञ्चनपुरमा पनि भारतमा काम गरेर फर्केका ४०० पुरुष आप्रवासीका श्रीमतीहरूमा एचआइभीको संक्रमण भेटिएको थियो ।

सप्तरी, सिरहा, मोरङ, झापा, धनुषा, महोत्तरी, सलाइही, धादिङ, दाङ, मकवानपुर, रौतहट, बारा, बाँके, पर्सा, चितवन, नवलपरासी, बर्दिया, कैलाली, कञ्चनपुरका ६१० महिला यौन व्यवसायीमा एचआइभी एड्सको संक्रमण पाइएको छ । अन्तिम ग्राहक तथा आफ्नै यौन साथीसँगको कण्डम प्रयोग दर पनि बढ्न थालेको पनि देखिएको छ । यसरी यौन सम्बन्ध राख्ने पुरुष समलिंगी तथा तेस्रोलिंगीहरू ५७.९ प्रतिशत छन् । यसले एचआइभीको संक्रमण गराउने जोखिम बढाएको छ । सबैभन्दा बढी कामका लागि भारत जाने आप्रवासी नेपालीहरूमा संक्रमणको जोखिम बढी देखिएको छ ।

केन्द्रले भारतमा कम्तीमा तीन महिना काम गरेर फर्केका पुरुष १८ वर्षदेखि ४९ वर्ष उमेर समूहका पुरुष तथा महिलाहरूलाई सर्भेक्षणमा समावेश गरेको थियो । यस्ता पुरुषका श्रीमतीहरूलाई पनि सर्भेक्षणमा समेटिएको छ। केन्द्रले सर्भेक्षण १६ वर्षमाथिका कम्तीमा ६ महिना यौन क्षेत्रमा बिताएका महिला यौन व्यवसायीहरूलाई समेत सर्भेक्षणमा समावेश गरेको थियो । वैदेशिक रोजगारीबाट आएका व्यक्तिले सबैभन्दा पहिला स्वास्थ्य संस्थामा गएर जाँच गराउने गरे उनीहरूबाट हुने एचआइभी एड्स संक्रमण न्यूनीकरण गर्न सकिने चिकित्सकहरूको सुझाव छ।

प्रतिक्रिया दिनुहोस्