images

विश्वलाई चिनाउने १० नेपाली खाना, जसको स्वाद कसैले बिर्सिदैन्

द नेपालटप | प्रकाशित: २०७६-३-२९ गते
विश्वलाई चिनाउने १० नेपाली खाना, जसको स्वाद कसैले बिर्सिदैन्

तपाई हामीहरुले खाजाको रुपमा खानाको रुपमा वा फुर्सदको रुपमा खाइरहेका कतिपय खानेकुराहरुको स्वादले विश्वलाई नै लोभ्याइरहेको हुन्छ । आज हामी त्यस्तै खानेकुराको बारेका तपाईलाई बताउँदै छौँ जुन खानाहरु विश्वका धेरै मानिसहरुमाझ अविस्मरणीय स्वाद बनेको छ भन्दा फरक पर्दैन् । 

१) ढिडो 

नेपाली खानाको कुरा गर्दा कुनै समय ग्रामिण क्षेत्रको अनिवार्य खानाको रुपमा रहेको र अहिले शहरी क्षेत्रमा नवसम्भ्रान्त वर्ग कहिल्याउनेहरुले खाने गरेको खाना हो ढिडो । पहाडदेखि उच्च पहाडि क्षेत्रका बासिन्दाहरुको मुख्य खानाको रुपका ढिडो नै थियो । मकै,कोदो,फापर लगायत अन्य अन्नको पिठोलाई तातो पानीमा हाल्दै चलाएर पकाउने यो परिकार अहिले काठमाडौंको हुनेखाने वर्गमाझ पनि निकै लोकप्रिय बनेको छ । पोखरा,काठमाडौं पर्यटकिय हबको रुपमा बिकास भएपछि ढिडोले पनि अन्तराष्टिय रुपमा लोकप्रियता पायो । त्यसैले ढिडोको कुरा गर्दा धेरैको मनमा अझैपनि कोदो,फापर, र मकैको गिलो डल्लोलाई मासुको झोलसँग खाएको याद आउँछ । 

२) राँगाको परिकार

राँगाको मासुको परिकार अन्तराष्ट्रियकरण गर्ने काम काठमाडौं उपत्यकाका नेवार समूदायले गरेका हुन् । यसमा कसैको दुई मत नै छैन् । राँगालाई नेवार समुदायले खानाको रुपमाभन्दा पनि पूजाको रुपमा प्रयोग गर्थे पछि बल्ल स्वादिलो परिकारका रुपमा खान थाले । एक अनुमान अनुसार नेवार समुदायले एउटा राँगाको २०० किसिमको परिकार बनाउन सक्छन् । 
काठमाडौं घुम्न आएका पर्यटक जसले राँगाको सेकुवा, छोइला, कचेला इत्यादि बढि चाखेका छन् ।

३) मम

मम अहिले नेपालीहरुको सर्वाधिक प्रिय खाजाको रुपमा रहेको छ । नेपालमा मम तिब्बतबाट आयातित भएको खानाको परिकारका रुपमा रहेपनि नेपालीहरुले ममलाई रुचाएको देख्दा नेपालमा मम पाइने स्थानहरु हेर्ने हो भने मम अहिले नेपालकै परिकारका रुपमा रहेको छ । व्यापारका सिलसिलामा तिब्बत गएका काठमाडौंमा व्यापारीहरुले मम लाई नेपाल ल्याएका हुन् । सस्तोदेखि महंगोसम्म र शाकाहारीदेखि मांशाहारी सबै किसिमको मम पाइन्छ । ममको लोकप्रियताले गर्दा नेपाल आएका अधिकांश पर्यटकहरुले यो परिकार एक पटक खाएकै हुन्छन् । जुन उनीहरुले कहिल्लै नभुल्ने स्वादका रुपमा गढेर बसेको पाइन्छ । 

४) गुन्द्रुक र मुलाको सिन्की 

गरिबको दाल र तरकारीका रुपमा रहेको गुन्द्रुक अहिले धनाड्यहरुको भान्साको शानका रुपमा रहेको छ । गुन्द्रुकको प्रचलन नेपालको सिन्जा उपत्यकामा बसोबास गर्ने खस जातीको प्रिय खानाको रुपमा रहेको थियो । उनीहरुले नै यो खानालाई नेपालमा मात्र नभएर विश्वमै लोकप्रिय बनाउन सफल भए । उनीहरुले बनाएको मुलाको सिन्की र मुलाको पातको गुन्द्रुक अहिले शहरका अधिकांश होटलहरुमा पाइन्छ । यो परिकार पहिलो पटक खाएका जो कोहिले पनि दोस्रो पटक यसको स्वाद चाख्ने दाउमा रहेका हुनछन्। अझ पछिल्लो पटक खुलेका अचार कम्पनिहरुले गुन्द्रुक र मुलाको सिन्कीलाई ब्रानिडङ गर्न थालेपछि यो परिकार अन्तराष्ट्रिय डिपार्टमेन्टल स्टोरहरुमा पनि सजिन थालेको छ ।

५) लाखामरी

नेपालमा पाइने केहि गुलिया प्रकारुहरु पनि रहेका छन् । जसको ख्याती अन्तराष्ट्रिय क्षेत्रमा पनि उत्तिकै छ । काठमाडौंका नेवार समुदायबीच लोकप्रिय गुलियो परिकार हो लाखामरी । लाखामरीको निर्माण कलात्मक र लामो समयसम्म राखेर खान सकिने हुनाले यो चैँ पक्कै पनि नेपालको मुख्य गुलियो परिकारका रुपमा रहेको छ भन्न सकिन्छ । अहिले विदेशमा बस्ने नेपालीहरुले लाखामरीलाई विदेशीहरुको जिब्रोमा स्वाद गढाउन सफल भएका छन् ।

६) छ्याङ

नेपालका विभिन्न जातजातीमा छ्याङ धार्मिक कार्यदेखि पाहुनाको सत्कारमा नभइ नहुने पेय पदार्थको रुपमा रहेको छ ।  कतिपय जातीहरुमा बिहे छिन्दा छ्याङ भएनभने अपमान गरेको समेत ठहरिन्छ । जातीगत विशेषमा विशेष महिमा रहेको छ्याङलाई नेवार समुदायले नै अन्तराष्ट्रियकरण गर्न सफल भए । 

७) छोयला

नेपाली परिकारहरु मध्ये धेरै अन्तराष्ट्रियकरण भएको र धेरैको स्वादमा गडेको परिकार नेवारी नै रहेको छ । नेवारी परिकारमा धेरै किसिमको विविधता भएको कारणले पनि यो परिकार धेरैको जिब्रोमा गडेको देखिन्छ । छोयलाको नाम सुन्ने बित्तिकै धेरैको मुख रसाएर आउँछ । राँगाको मासु नखाने धेरैले पनि छोयला खाएरै राँगाको मासु खान थालेको पाइन्छ । 

८) चटामरी, बारा र वो

नेवारी समुदायले खाजाको रुपमा खाने चटामरी, बारा र वोलाई पनि अन्तराष्ट्रिय स्वादकै परिकारका रुपमा लिइन्छ । चटामरी, बारा र वो बनाउने प्रक्रिया एउटै किसिमको भएपनि पाक्ने परिकार भने फरक हुने गर्छ । चामलको पिठोको घोललाई पातलो गरेर रोटिको आकारमा फलामको तावामा चटामरीलाई पकाइन्छ । यसमा स्वाद अनुसार किमा गरेको राँगाको मासु, हरियो खानेकुराहरु माथिबाट हालिन्छ । धेरै विदेशीहरु यो परिकारलाई इटालियन खाना पिज्जासंग तुलना गर्छन् भने कतिपयले यसलाई नेपाली पिज्जा पनि भन्छन् । त्यसैगरी मासको दाललाई पिनेर बनाइने अर्को परिकार बारा र वो यसलाई पनि तावामा रोटिकै आकारमा बनाइन्छ र स्वाद अनुसार राँगाको मासुको किमा र अण्डा हालिन्छ । यो परिकारले पनि अन्तराष्ट्रिय स्वादका पारखिहरुलाई मोहित बनाएको छ । 

९) जुजु धौँ

भक्तपुरमा मात्र बन्ने यो दहि जसलाई स्थानीय भाषामा जुजु धौँ भनिन्छ । यसको ख्याती नेपालमा मात्र नभएर विदेशमासमेत हुने गरेको छ । खाना खाइसकेपछि खाने गरेको दहि अहिले विदेशीहरुको डेजर्टका रुपमा रहेको छ । बनेको छोटो समयमै प्रयोग गर्नुपर्ने स्वादको रुपमा रहेको जुजु धौँ, भएसम्म सबैको पहिलो प्राथमिकताको दहिको रुपमा रहेको छ । 

१०) जिम्बु 

हिमाली भेगमा पाइने जिम्बु जडिबुटिको रुपमा रहेपनि यसले खानाको स्वादमा व्यापक परिवर्तन गर्ने क्षमता राख्छ । त्यसैले जिम्बुलाई परिकारका रुपमा भन्दापनि मसलाको रुपमा प्रयोग गरिँदै आएको छ । यसले सबै खानाको स्वादलाई बढाउने क्षमता भने राख्दैन् केहि खानामा यसको प्रयोग गरेमा त्यसले खानाको स्वादलाई नै अविस्मरणीय बनाउँछ । हिमाली भेगमा पाइने एककिसिमको घाँसलाई सुकाएर जिम्बु तयार गरिन्छ । यसलाई दालमा हालेर झान्दा अविष्मरणीय स्वाद बनाउँछ । 

द नेपालटप

द नेपालटप

images
images
images
सम्बन्धित समाचार

घरको कलेश मेटाउन र आर्थिक लाभ लिन बुधबार यी कामहरु गर्नुहोस् !

घरको कलेश मेटाउन र आर्थिक लाभ लिन बुधबार यी कामहरु गर्नुहोस् !

यदि तपाईको घरमा आयभन्दा बढी व्यय अर्थात् खर्च भइरहेको छ, घरमा कलेश मचिरहेको छ भने बुधवारका दिन बुध ग्रहलाई पुज्नुहो..

महिलाहरूको यस्ता बानीले टुट्न सक्छ वैवाहिक सम्बन्ध

महिलाहरूको यस्ता बानीले टुट्न सक्छ वैवाहिक सम्बन्ध

जुन वैवाहिक सम्बन्धमा स्थिरताको अभाव हुन्छ त्यसमा थुप्रै किसिमका समस्याहरू हुन्छन् । अस्थिरताको कारण कतिपय अवस्थामा..

यी चार राशीका मानिसले कमाउँछन् मनग्य धन

यी चार राशीका मानिसले कमाउँछन् मनग्य धन

विशेषगरी निम्न ४ राशी हुने मानिसले निकै धन कमाउने गर्छन् भनेर धर्मशास्त्रमा उल्लेख गरिएको छः १) वृष धनक..

'फ्रेन्डसिप डे'का दिन साथीलाई नदिनुस् यी ७ गिफ्ट, मानिन्छ अशुभ

'फ्रेन्डसिप डे'का दिन साथीलाई नदिनुस् यी ७ गिफ्ट, मानिन्छ अशुभ

बेस्ट फ्रेन्डको यादमा हरेक वर्ष अगस्त महिनाको पहिलो आइतबार (अर्थात आज) 'फ्रेन्डसिप डे' मनाइन्छ । यस दि..

कपालको बनावटले छुट्याउँछ युवतीको स्वभाव

कपालको बनावटले छुट्याउँछ युवतीको स्वभाव

केश अर्थात् कपाल महिलाहरुकालागि मात्र नभएर पुरुषहरुको सौन्दर्यको पहिचान हो । महिला होस् वा पुरुष दुवैको व्यक्तित्व..

नयाँ सम्बन्धमा तपाई आफ्नो पुरानो पार्टनरलाई किन खोज्नुहुन्छ ?

नयाँ सम्बन्धमा तपाई आफ्नो पुरानो पार्टनरलाई किन खोज्नुहुन्छ ?

ब्रेकअप भइसकेपछि धेरै जसो मानिसको मुखबाट सुनिन्छ, त्यो मेरो टाइपको थिएन वा उ मेरो टाइपकी थिइन् । उसको र मेरो बान..