images

योगेशका अगाडि आइफा !

सन्तोष बराइली | प्रकाशित: २०७६-४-१६ गते
योगेशका अगाडि आइफा !

काठमाडौं : नेपाल भ्रमण वर्ष नजिकिएसँगै २० लाख पर्यटक भित्र्याउने सरकारको महत्वकांक्षी लक्ष्य पूरा होला त भन्ने प्रश्न पनि चोटिलो भएर तेर्सिएको छ । २० लाख पर्यटक भित्र्याउन सरकारको तयारीबारे हालसम्म कुनै प्रकारका योजना सार्वजनिक भएको छैन । पर्यटन प्रवर्धन गर्न सरकारको आधिकारिक निकाय पर्यटन बोर्डले पनि नेपाल भ्रमण वर्षको तयारी के कसरी गरिरहेको छ भन्नेबारे कुनै जानकारी छैन । 

तर, एउटा सत्य चाहीके हो भने नेपाल भ्रमण वर्षमा २० लाख पर्यटक भित्र्याउन महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने ‘आइफा अवार्ड’ आयोजना गर्ने महाअवसर भने सरकारले गुमाएको छ । नेपालको पर्यटन प्रवर्धन गर्नका लागि सुनौलो अवसर बनेर आएको आइफा अवार्ड हुन नदिने वातावरण बन्नु आफैमा दुखद कुरा थियो । र यही मेसोमा सांस्कृतिक, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्री बनेका छन् आशा लाग्दा जुझारु युवा नेता योगेश भट्टराई । अनेक चुनौतीका चागंमा उभिएका भट्टराईका अगाडि आइफा अवार्ड पनि एक चुनौती हो । के योगेशले आइफा आयोजना गर्ने हिम्मत गर्लान त ? 

अपारदर्शी हुँदा भएन आइफा
विश्व चर्चित हिन्दी चलचित्रको अन्तर्राष्ट्रिय चलचित्र पुरस्कार (आइफा) नेपालमा हुने समाचारले नेपालीहरूलाई तरङ्गित बनेको थियो । नेपालमा आइफा आयोजना हुँदा देशको पर्यटकीय महत्व अरू बढ्ने भएकाले नेपाली खुसी भएका थिए । किन भने यसले नेपालको पर्यटन प्रवद्र्धनका लागि अभुतपूर्व अवसर प्रदान गथ्र्यो । तर, आइफा आयोजना अपारदर्शी देखिदा त्यसमा नेपालले गर्ने खर्चको विषयलाई लिएर सामाजिक सञ्जालमा सरकारको आलोचना सुरु भयो । खर्च र सम्झौताहरू अपारदर्शी हुँदा आलोचना हुनु स्वाभाविक थियो । तर, आलोचनालाई सम्बोधन गर्न आइफाबारे पारदर्शी हुनुको साटो तत्काललाई आइफानै आयोजना नगर्ने निर्णय सरकारले गर्यो । यो नेपाल जस्तो विकासोन्मुख देशका लागि दुर्भाग्य पूर्ण निर्णय थियो ।

अहिलेसम्मको अनुभवले के पुष्टि गर्छ भने आइफा पर्यटन प्रबद्र्धनका लागि कोशे ढुङ्गा सावित भएको छ । १२० भन्दा बढी मुलुकका सञ्चार माध्याममार्फत आइफा प्रत्यक्ष प्रशारण हुन्छ, जसलाई ६० करोड बढी दर्शकले एकै पटक हेर्छन । आइफाकै माध्यमबाट पर्यटन प्रबद्र्धन गरेर प्रशस्त विदेशी मुद्रा आर्जन गरेका मुलुकहरु छन् । जसको पछिल्ला उदाहरण श्रीलंका, क्यानडा लगायतका देश हुन् । 

सन् २०१० मा आइफाको ११ औँ संस्करण आयोजना गर्ने श्रीलंकाले टिकट बिक्री र आइफाको मुख्य प्रायोजकमा ईक्रोम्याक्स र भिडियो कोनबाट ४ अर्ब १० करोड डलर आम्दानी गरेको थियो । जबकी उसले आइफा आयोजना गर्न १ अर्ब १० करोड डलर मात्र लगानी गरेको थियो । आइफा आयोजनापछि श्रीलंकामा विदेशी पर्यटकको संख्या प्रशस्तै बढेको बताइन्छ । त्यस्तै क्यानडाको टोरन्टोमा भएको आइफाको १२ औँ संस्करणमा १० मिनेटमै सबै टिकट सकिएको थियो । क्यानडाले पनि पर्यटन प्रवर्धनका लागि आइफा आयोजना गरेको थियो । टिकट बिक्रीबाटै नाफामा गएको क्यानडालाई त्यसपछि पर्यटन बढ्नु बोनस जस्तो भएको थियो ।

आइफा लोकप्रिय हुनुमा भारतीय कलाकारको बढ्दो क्रेज महत्वपूर्ण कारण हो । अमेरिकाको हलिउडपछि भारतीय चलचित्र उद्योग ठूलो मानिन्छ, जसलाई बलिउड भनिन्छ । भारतीय सिनेमा र कलाकारकारको लोकप्रियता संसारभर कति बढेको छ भन्ने चीनमा समेत हिन्दी सिनेमाले करोडौ डलर कमाएको र कलाकारहरू चीन जाँदा हजारौ फ्यानले घेरिएको देखेर थाहा पाउन सकिन्छ । सामाजिक सञ्जालहरुमा ती कलाकारहरुका करोडौ फ्लोअर्स हुन्छन् । 

भारतीय हिन्दी चलचित्रका विभिन्न विधामा उत्कृष्ट कलाकौशल देखाएका कलाकारहरुलाई आइफाले वर्षमा एक पटक अवार्ड प्रदान गर्दै आएको छ । अहिलेसम्मको अनुभवले अवार्ड आयोजना भएको देशका विभिन्न ठाउँहरू हिन्दी चलचित्रको सुटिङ स्थल पनि बन्ने गरेको छ । अवार्ड आयोजना हुँदा कलाकारसँगै उनीहरुका हजारौ फ्यान पनि उपस्थित हुने गर्छन् । यसले पर्यटनलाई टेवा दिने नै भयो । तर, नेपालले आइफा आयोजना स्थगित गरेर पर्यटन प्रवर्धनको महाअवसर गुमाएको छ । यस्तो अवसरलाई नवनियुक्त पर्यटन मन्त्री भट्टराईले सदुपयोग गर्न सक्नुपर्छ ।

प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली सरकारले आगामी वर्षलाई ‘नेपाल भ्रमण वर्ष’ घोषणा गरेको छ । जसमा, २० लाख पर्यटक भित्र्याउने लक्ष छ । ‘समृद्ध नेपाल सुखी नेपाली’को आकांक्षा पूरा गर्न सरकारले यसलाई एउटा महत्वपूर्ण अवसर मानेको थियो । संसारको सर्वोच्च शिखर सगरमाथा र गौतम बुद्धको जन्मभूमि भनेर चिनिएको नेपालबारे आइफामा भाग लिन आएका सेलिब्रेटीहरुले एक–एक वटा ट्विट गरे मात्र पनि पर्यटन प्रवद्र्धनका लागि काफी हुन्थ्यो । कलाकारलाई ट्विटमार्फत आफ्ना फ्यानहरूलाई नेपाल घुम्न आग्रह गरिदिन अनुरोध गर्न सकिन्थ्यो । त्यसले उनीहरूका फ्यानमा नेपाल प्रति चासो बढ्थ्यो । र, आइफापछि पर्यटक पक्कै बढ्न सक्थ्यो । त्यसले नेपालको अर्थतन्त्रमा नै एक प्रकारको सकारात्मक परिवर्तन ल्याउनेछ ।

सरकारका लागि अन्तर्राष्ट्रिय फोरम
भर्खरै संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रको अभ्यास सुरु गरेको कम्युनिस्ट पार्टीको दुई तिहाइ बहुमत सरकार बनेको तथा शान्ति र स्थिरता सुरु भएकाले अहिले विश्वको ध्यान नेपालमा केन्द्रित छ । भारतको नाकाबन्दीसँग नझुकेर राष्ट्रवादी नेताको छवि बनाएका ओली नेतृत्वको सरकार प्रतिको जिज्ञासा पनि नेपालबारे विश्वको ध्यान तानिनुको अर्को कारण बनेको छ । यस्तोमा आइफामा प्रधानमन्त्रीले सम्बोधन गरेर विश्वजगतलाई नेपालबारे एकै पटक जिज्ञासा मेटिने गरी बोल्न सक्छन् । यसले नेपाल र ओलीको कद अरू बढ्नेछ । आइफा आयोजना सामान्य कुरा होइन् । यत्रो महत्वपूर्ण आइफा आयोजना गर्न स्वीकृत दिएको सरकारले सम्बन्धित क्षेत्रसँग छलफल नै चलाएन । आइफाको गरिमा र महत्वबारे प्रचारप्रसार गरिएन । आइफा आयोजना गर्ने सम्झौता गोप्य राखियो । आइफा आयोजनालाई राष्ट्रिय गौरवको विषय बनाइनुपथ्र्यो । मुलुकको हितमा कसरी यसलाई उपयोग गर्न सकिन्छ भनेर बताइनुपथ्र्यो । त्यता तिर सरकारको ध्यान पुगेको देखिएन । यस्तो नजानेर भयो वा जाना–जान गरिएन । यसले एकै पटक धेरै प्रश्नहरू उब्जाएको छ । यसको जवाफ पनि भट्टराईले दिनुपर्ने हुन्छ ।

सन्तोष बराइली

द नेपाल टपका संवाददाता हुन्।

images
images
images
सम्बन्धित समाचार

छानबिनमा परेका न्यायाधीश अधिकारीले दिए राजीनामा

छानबिनमा परेका न्यायाधीश अधिकारीले दिए राजीनामा

काठमाडौं : उच्च अदालत पोखराका न्यायाधीश जीवनहरि अधिकारीले आफ्नो पदबाट राजीनामा दिएका छन्। न्यायाधीश अधिकारी..

एक लाख घुस लिएको आरोपमा चार प्रहरी जवान पक्राउ

एक लाख घुस लिएको आरोपमा चार प्रहरी जवान पक्राउ

काठमाडौं : अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले सेवाग्राहीसँग रु एक लाख घुस लिएको आरोपमा महानगरीय ट्राफिक प्रहरी कार्..

दर्ता नभएका औषधी बिक्री गर्ने औषधी पसल तथा फार्मेसीलाई कारवाही गरिने

दर्ता नभएका औषधी बिक्री गर्ने औषधी पसल तथा फार्मेसीलाई कारवाही गरिने

काठमाडौं : औषधी व्यवस्था विभागले दर्ता नभएका औषधी बिक्री वितरण नगर्न औषधी बिक्रेताहरूलाई आग्रह गरेको छ। विभागल..

अजेयराज सुमार्गीको ‘हेलो नेपाल’को लाइसेन्स खारेज

अजेयराज सुमार्गीको ‘हेलो नेपाल’को लाइसेन्स खारेज

काठमाडौं : नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरणले नेपाल स्याटेलाइट टेलिकमको अनुमतिपत्र खारेज गर्ने निर्णय गरेको छ। यो दूर..

भाद्र १७ गतेसम्म कर नतिरे चलचित्र हलमाथि कारवाही हुने

भाद्र १७ गतेसम्म कर नतिरे चलचित्र हलमाथि कारवाही हुने

काठमाडौं : काठमाडौं महानगरपालिकाको राजस्व विभागले भदौ १७ गतेसम्म चलचित्र हलहरूले कर नतिरे नियमानुसार कारबाही ह..

विमानस्थलमा पारसको दुर्व्यवहार : प्रहरीले थाल्यो आन्तरिक छानविन

विमानस्थलमा पारसको दुर्व्यवहार : प्रहरीले थाल्यो आन्तरिक छानविन

काठमाडौं : पूर्वयुवराज पारस शाहले त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा भीआईपी कक्षको सुरक्षार्थ खटिएका प्रहरील..