images

गुँपुन्ही पर्व : भ्यागुताको पूजा

द नेपालटप | प्रकाशित: २०७६-४-३० गते
गुँपुन्ही पर्व : भ्यागुताको पूजा

काठमाडौं : श्रावण शुक्ल पूर्णिमाका अवसरमा आज हर्षोल्लासका साथ नेवार समुदायले गुँपुन्ही पर्व धुमधामका साथ मनाउँदैछ । नेपाल सम्बतमा गुँलाथ्व पारुदेखि ञलाथ्व पारुसम्मको एक महिना गुँला अर्थात नवौँ महिना हो । गुँलामा पर्ने भएकाले यसको नेवारीमा नाम गुँपुन्ही रहन गएको र नवौँ महिना भएकोले पनि नेवार समुदायले कम्तीमा विभिन्न प्रकारका नौ थरी गेडागुडीको मिश्रण क्वाँटी खाने गरेको हो ।

यही प्रचलन नेवार समुदायबाट बिस्तार भएर अन्य समुदायले पनि आजको दिन क्वाँटी खाने प्रचलन चलेको हो । क्वाँटी विशेषगरी मास, मुगी, केराउ, बोडी, चना, राजमा, सिमी, भट्मास, मकै, बकुल्लालगायत कम्तीमा नौ थरी गेडागुडीको मिश्रणबाट बनेको हुन्छ ।

क्वाँटी खाने पूर्णिमा भएकाले नेवार समुदायले आजको दिनलाई क्वाँटी पुन्ही पनि भन्ने गरिन्छ । यसले शरीरमा ताप उत्पन्न हुने र वर्षायाममा लाग्ने चिसोको रोगबाट बच्ने, दूषित पानीका कारण लाग्ने रोग व्याधीले कमजोर पारेको शरिरलाई तागत दिने गर्दछ ।

रोपाईं र धान खेत गोडमेलको बेला तथा वर्षात्को मौसम भएकाले तातो पोषणयुक्त आहारले शरिरलाई ताजगी बनाउने भएकाले पनि नेवार समुदायमा आहार विज्ञान अनुसार जनै पूर्णिमामा क्वाँटी खाने प्रचलन रहेको  बताइन्छ ।

नेवार समुदायले आज विभिन्न कुण्डहरुमा गई स्नान गर्ने र विशेषगरी महादेवको दर्शन गर्ने र हातमा रक्षाबन्धनको प्रतीक डोरो लगाउने गर्दछ । नेवार समुदायले पञ्चतत्व अर्थात होम गर्दा हाल्ने तत्वसहितको डोरो बाँध्ने प्रचलन रहेको छ । जसले भुत, प्रेत, पिशाच र मृत्युको भयबाट जोगाउने विश्वास गरिन्छ ।

भ्यागुताको पूजा गर्दै किसान
श्रावण शुक्ल पूर्णिमाको अवसरमा गुँपुन्ही मनाउँदैं नेवार समुदायका किसानहरुले आज वर्षा गराउन मद्दत गर्ने जीव भ्यागुताको समेत पूजा गरी उसलाई भोजन गराउँदैछन् । किसानहरुको मुख्य बाली धान लगाउने बेला पानी पार्न मद्दत पुर्याउने जीवको रुपमा भ्यागुतालाई लिने गरिन्छ ।

किसानहरुले प्राकृतिक देवताका रुपमा भ्यागुतालाई विभिन्न परिकारका भोजन खुवाएर भ्यागुतालाई पुज्ने गर्दछन् । वर्षा गराउने दूत तथा खेतबारीको शत्रु कीरा मारेर अन्न उब्जाउन सहयोग गर्ने प्राकृतिक देवताका रुपमा सिमीको पातमा चामल, रोटी, क्वाँटी, मुलाको ऐना र विषेश प्रकारको सुपारीलगायतका खाद्य परिकार राखेर खेत खेतमा गई किसानहरुले भ्यागुतालाई पूजा गर्ने तथा भोजन गराउने परम्परा रहेको छ । जसलाई स्थानीय भाषामा ब्याँचा जाः नक वनेगु भनिन्छ ।
 

द नेपालटप

द नेपालटप

images
images
images
सम्बन्धित समाचार

छानबिनमा परेका न्यायाधीश अधिकारीले दिए राजीनामा

छानबिनमा परेका न्यायाधीश अधिकारीले दिए राजीनामा

काठमाडौं : उच्च अदालत पोखराका न्यायाधीश जीवनहरि अधिकारीले आफ्नो पदबाट राजीनामा दिएका छन्। न्यायाधीश अधिकारी..

एक लाख घुस लिएको आरोपमा चार प्रहरी जवान पक्राउ

एक लाख घुस लिएको आरोपमा चार प्रहरी जवान पक्राउ

काठमाडौं : अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले सेवाग्राहीसँग रु एक लाख घुस लिएको आरोपमा महानगरीय ट्राफिक प्रहरी कार्..

दर्ता नभएका औषधी बिक्री गर्ने औषधी पसल तथा फार्मेसीलाई कारवाही गरिने

दर्ता नभएका औषधी बिक्री गर्ने औषधी पसल तथा फार्मेसीलाई कारवाही गरिने

काठमाडौं : औषधी व्यवस्था विभागले दर्ता नभएका औषधी बिक्री वितरण नगर्न औषधी बिक्रेताहरूलाई आग्रह गरेको छ। विभागल..

अजेयराज सुमार्गीको ‘हेलो नेपाल’को लाइसेन्स खारेज

अजेयराज सुमार्गीको ‘हेलो नेपाल’को लाइसेन्स खारेज

काठमाडौं : नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरणले नेपाल स्याटेलाइट टेलिकमको अनुमतिपत्र खारेज गर्ने निर्णय गरेको छ। यो दूर..

भाद्र १७ गतेसम्म कर नतिरे चलचित्र हलमाथि कारवाही हुने

भाद्र १७ गतेसम्म कर नतिरे चलचित्र हलमाथि कारवाही हुने

काठमाडौं : काठमाडौं महानगरपालिकाको राजस्व विभागले भदौ १७ गतेसम्म चलचित्र हलहरूले कर नतिरे नियमानुसार कारबाही ह..

विमानस्थलमा पारसको दुर्व्यवहार : प्रहरीले थाल्यो आन्तरिक छानविन

विमानस्थलमा पारसको दुर्व्यवहार : प्रहरीले थाल्यो आन्तरिक छानविन

काठमाडौं : पूर्वयुवराज पारस शाहले त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा भीआईपी कक्षको सुरक्षार्थ खटिएका प्रहरील..