गोरखामा भदौमै मनाइँयो दसैं


काठमाडौं : दसैं आउन एक महिना बाकीँ छ । नेपाली पात्रोअनुसार असोज १२ गते घटस्थापनाको दिन जमरा राखिन्छ । २१ गते दसैं परेको छ । यहाँका केही समुदायले भने भदौ १४ गते जमरा राखेर आइतबार टीका र जमरा लगाइ दसैं मनाएका छन् ।

बिहान १० बजेको शुभ साइतमा सामूहिक रुपमा टीका लगाइएको सिरानचोक गाउँपालिका–४ छोप्राकको नेवा गुठी समाजका कुमार श्रेष्ठले बताए । पर्व सुधारअनुसार आइतबार दशमी परेको उनको बुझाइ छ । यो समाचार आजको कान्तिपुर दैनिकमा लेखिएको छ ।

गुठी समाजमा आवद्ध ४८ घरले मकै र जौको जमरा १४ भदौमा राखेका थिए । ‘अस्ति अष्टमी राँगो काट्यौं, हिजो नवमी पूजा गर्‍यौँ, आज दसैं मनाएका हौँ,’ उनले भने । २०६९ सालयता एक महिनाअघि दसैं मनाउन थालेको उनले बताए । ‘खगोल विज्ञानलाई आधार मान्दा २४ घण्टाको एक दिन भनिए पनि ३ दशमलव २७ सेकेण्ड अपुग हुन्छ, दिनदिनै समय घट्दै जाँदा ७२ वर्षमा एक दिन कम हुन्छ, २०७६ सम्म आइपुग्दा २४ दिन अघि सरिसक्यो,’ उनले भने, ‘गणितीय र तिथिको हिसाबले दसैं आजै पर्छ ।’

विभिन्न कारणले तिथिहरु एक महिना अघि सरेको भन्दै पर्व सुधारका लागि यहा अभियान चल्दै आएको छ । अबको दसैं सामान्य तवरले मानिने स्थानीय बताउँछन् । ‘सुरुका वर्षमा नौलो लाग्थ्यो, मान्दै आएपछि सहज भएको छ,’ उनले भने, ‘अब आउने दसैं सामान्य तवरले मान्छौं, अहिलेको जस्तो धुमधाम हुँदैन ।’

सिरानचोक गाउँपालिकाको श्रीनाथ मण्डलीमा पनि सय स्थानीय भेला भएर आइतबार सामूहिक रुपमा टीका र जमारा लगाइ दसैं मनाएको उनले बताए । पर्व सुधारको नाउमा छोप्राकका अधिकांश विद्यालयहरुमा पनि भदौरे दसैं मनाइयो । टीका र जमरा थाप्न लाइनवद्घ विद्यार्थीहरु भने पर्व सुधारको बारेमा अनविज्ञ थिए । चोरकाटेको धर्मावती माविमा लाइनबद्ध विद्यार्थीलाई शिक्षकले टीका र जमरा लगाए । प्रसादको रुपमा जेरीपुरी बाडेँ । ‘पर्व सुधारको क्यालेन्डरअनुसार आज दशमी तिथि परेको थियो,’ विद्यालयका प्रध्यानाध्यापक भरत पोखरेलले भने,‘यसरी सामूहिक दसैं २०६९ सालबाट मनाउन थालेका हौँ ।’

गोरखा सदरमुकामको राधावलेश्वर मन्दिरमा पनि स्थानीयले टीका र जमरा लगाए । पर्व सुधार राष्ट्रिय कार्यान्वयन समिति सदस्य सचिव हरि मल्लको सुझावमा विगत ७ वर्षदेखि यही समयमा यहाँका स्थानीयले दसैं मान्दै आएका छन् ।

हरेक २१५० वर्षमा ऋतृ एक महिनाअघि सर्ने हुँदा हाल चलिरहेको पात्रोअनुसार सूर्य उत्तरायण र दक्षिणायन हुने तथा ऋतु पनि एक महिनाअघि सरेर परिवर्तन भएकाले अभियान चलाएको श्रेष्ठले बताए । ऐतिहासिक मितिबाहेक तिथि महिना दिन अघि सर्ने उनको दाबी छ ।

प्रतिक्रिया दिनुहोस्
मुख्य समाचार

काठमाडौं : सत्तारूढ दल नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) को सचिवालय बैठक आज (शनिबार) बस्दैछ ।

काठमाडौं : विदेशमा कमाइ हुने आशाले विदेश जानका लागि चार वर्षसम्म भौतारिनु पर्दा नमिठो हण्डर

काठमाडौं : सभामुख कृष्णबहादुर महरा युरोसियन मुलुकका सभामुखको बैठकमा भाग लिन कजाकस्तान प्रस्थान गरेका छन्।

काठमाडौं : संघीय मामिला तथा सामान्य प्रशासनमन्त्री लालबाबु पण्डितले जथाभावी तालीम दिने एनजिओहरुलाई तह लगाउने

कमल ढकाल एउटा मान्छेले आफ्नो मात्र कथा बोक्दैन। सँगसँगै आफूसँग हिँडेको समयको पनि कथा बोकेको

जनकपुरधाम : पुस्तौँ देखि भोग चलन गर्दै आएको गाउँब्लकको जग्गा निर्वाचन आयोगको एक अधिकृतले पद

एजेन्सी : पछिल्लो समय बलिउडमा अभिनेत्रीहरुको विवाहले चर्चा पाउन थालेको छ । सोनम कपुरले बिहे

काठमाडौं : चिनियाँ राष्ट्रपति सि जिनफिङको भारत भ्रमणको मिति तय नहुँदा नेपाल भ्रमणको मिति पनि

परासी : श्रीमानको हत्या गरेको अभियोगमा श्रीमतीसहित दुई जनालाई पश्चिम नवलपरासी प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएको छ

जनकपुरधाम : लामो समय मौन देखिएका राष्ट्रि जनता पार्टी (राजपा)का वरिष्ठ नेता महन्थ ठाकुरले दुई

दाङ : दाङमा विद्युत्को करीब नौ करोड उठन बाँकी रहेको छ । नेपाल विद्युत् प्राधिकरण

काठमाडौं : मनसुनी न्यून चापीय रेखा औसत स्थानभन्दा दक्षिण तर्फ सरेको कारण हाल देशका मध्य