भारत–चीन ‘टू प्लस वान’को रणनीतिबारे समयमै समीक्षा जरुरी


काठमाडौं : सन् २०१८ मा चीनको बुहानमा चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनफिङ र भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीबीचमा अन्तर्राष्ट्रिय शक्ति सन्तुनका हिसाबले दुई देशले ‘टू प्लस वान’ (चीन–भारत प्लस एक) को रणनीतिमा सहमति जनाएका छन् । यो दुई ठूला आर्थिक तथा सैन्यशक्ति सम्पन्न देशहरुको रणनीतिक साझेदारी दक्षिण एशियामा रहेका साना देशहरुका लागि कत्तिको चुनौतीपूर्ण रहेको छ भन्ने विषयमा गम्भीर बहसहरु हुन थालेका छन् ।

यसका साथै यी दुई देशहरुले अन्तर्राष्ट्रिय रुपमा आफ्नो उपस्थितिलाई कसरी सोचेका हुनसक्छन् भन्ने विषय पनि यसमा अभिव्यक्त भएको पाइन्छ । अन्तर्राष्ट्रिय अतिमहाशक्तिका रुपमा उदाउँदै गएको चीन र क्षेत्रीय शाक्तिका रुपमा रहेको भारतबीचको साझेदारीले कुन खालको रणनीतिक हलचल ल्याउन खोजेका हुन् भन्ने पनि बहसमा आएको छ ।

‘टू प्लस वान’को यो साझेदारी विशेषतः क्षेत्रीय र अन्तर्राष्ट्रिय रणनीतिक महत्वको रहेको छ । क्षेत्रीय रुपमा साना देशहरुको स्वाधीनता तथा आर्थिक विकासको विषयलाई कसरी लिइएको छ भन्ने कुरामा बहस केन्द्रित रहेको छ भने अन्तर्राष्ट्रिय रुपमा यी दुईको अमेरिकी तथा युरोपीय रणनीतिलाई कसरी भेदन गर्ने गरी सोचिएको छ भन्ने विषयमा केन्द्रित रहेको छ । यसमा पनि टू प्लस अर्थात् चीन–भारत आफैमा भिन्न विशिष्टता बोक्ने गर्दछन् । चीन अन्य साना देशहरुको स्वाधीनताको पक्षमा देखिन्छ भने भारत भने भौगोलिक हिसाबले पनि विस्तारवादी नीति लिएर अघि बढिरहेको देखिन्छ ।

यो रणनीतिबाट विशेषतः भारतले छिमेकी देशहरुसँग अपनाएको विस्तारवादी रबैयाप्रति चीन चूप लागिदिने हो कि भन्ने आशंका पलाएको छ । अर्कोतिर चीनकै महत्वाकांक्षी वान बेल्ट वान रोड (ओबीओआर) को योजनामा साना देशहरुको प्रभावकारी सहभागिता हुने पनि देखिदैन । अर्कोतिर चीन–भारतले बनाएको यो रणनीतिक साझेदारीमा एशिया र विशेषतः दक्षिण एशियाली देशहरुको समर्थन त अवश्य पनि खोजिने नै देखिन्छ । यसले केही संकट त अवश्य पनि सिर्जना गर्ने देखिन्छ ।

प्रतिक्रिया दिनुहोस्
मुख्य समाचार

पोखरा : गण्डकी प्रदेशका सांसद दीपक मनाङे ६ हजार धरौटीमा रिहा भएका छन् । उनलाई

जनकपुरधाम : प्रदेश २ सरकारका मन्त्रीहरु बिचको विवाद सतहमा आएको छ । राजपा र समाजवादी

काठमाडौं : भारतको उत्तरपूर्वी भू–भागमा विकसित भएको मौसमी प्रणालीका कारण नेपालको पूर्वी, मध्य र पश्चिमका

काठमाडौँ : प्रतिनिधिसभाको रिक्त सभामुख पदको निर्वाचन आज केहीबेरपछि बस्ने बैठकमा हुँदैछ । सो पदका

एजेन्सी : चीनको वुहान शहरमा फैलिएको कोरोना भाइरसको कारण मृत्यु हुने संख्या ५६ पुगेको छ

एजेन्सी: कोरोना भाइरसका कारण चीनमा मृत्यु हुनेको संख्या ५६ पुगेको छ । आइतबार मात्रै १५

काठमाडौं : ‘बल्ने ढुङ्गा’को लोभमा एक जना व्यक्तिको ५० लाख लुटिएको छ । साथीहरुले ‘बल्ने

काठमाडौं : समयमै मानसिक रोगको उपचार भएमा सार्थक जीवन विताउनसक्ने मनोविद्हरुको जनाएका छन् । बङ्गलादेशको

काठमाडौं : सन् १९५४ देखि प्रत्येक वर्ष जनवरी महिनाको अन्तिम आइतबारका दिन पर्ने विश्व कुष्ठरोग

काठमाडौं : जल तथा मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले देशभर आंशिक बदली रहने जनाएको छ ।आज (आइतबार)

जनकपुरधाम : जनमत पार्टीका अध्यक्ष डा.सिके राउतले राष्ट्रियसभा निर्वाचनमा नेपाल कम्यूनिष्ट पार्टी (नेकपा) सँग राष्ट्रिय

काठमाडौ : नेपालमा पनि कोरोना जिवाणु (भाइरस) भित्रिन सक्ने जनाउँदै स्वास्थ्य क्षेत्रका विज्ञले सचेत हुन