आनन्दित रहने सूत्र


काठमाडौं : हामी हरेक दिन खुसी रहन चाहन्छौँ । खुसी हुनलाई धेरै प्रयत्न पनि गरिरहेका हुन्छौँ । तर पनि हामी खुसी हुन सकिरहेका हुँदैनाैं । न त आफू खुसी रहन सकेका हुन्छौँ, न त अरुलाई नै खुसी राख्न सकेका हुन्छौँ । किन यस्तो हुन्छ ? हामीले जीवनभर खोजिरहेको खुसी हामीले किन प्राप्त गर्दैनौँ ? त्यो प्राप्तिका लागि के गर्नुपर्छ ?

उमेरअनुसार खुसी हुने कारण फरक हुन्छ । बच्चा, युवा र वृद्ध बेलाका खुसी हुने कारणबारे एकैछिन विचार गरौँ त ! बच्चामा खुसी हुन केही चाहिँदैन ।

फूल फुलेको देख्दा, पानी परेको देख्दा खुसी भइन्छ । बालबालिकालाई खुसी हुन ठूलो कारण चाहिँदैन । त्यसैले त बच्चाहरु निश्चल हुन्छन् । जब त्यही बालबालिका युवा हुँदै जान्छन्, फूल फुलेको देख्दा खुसी हुन छाड्छ । वृद्ध अवस्थामा त झन् केही कुराले पनि खुसी हुन सकिँदैन । जीवनले हामीलाई यति घोटिसकेको हुन्छ कि केही कुराले पनि छुँदैन ।

किन उमेर बढ्दै जाँदा खुसीको मात्रा घट्छ त ? युवा उमेरमा आफू खुसी हुन अरुलाई खुसी राख्न गरेका प्रयत्नहरु काम लाग्दैनन् कारण के हो त ?

एकै छिन सोचौँ त, हाम्रो सरदर आयु कति छ ? मानौँ ७० वर्षभन्दा माथि । अनि हामीले दैनिक गर्ने कर्महरु हेरौँ त ! के सधैँ सार्थक र उपलब्धिपूर्ण भएर बितेको छ त ? या दुःख, कष्ट, अशान्ति र तनावमा बितेको छ ? यो सबै समयको प्रवाह हो । हामी जन्मेपछि हाम्रो शरीर रहुञ्जेलसम्म हामीले सार्थक र उपलब्धिपूर्ण बिताए पनि अशान्ति र तनावमा बिताए पनि समय व्यतित भइरहेको हुन्छ । समयको प्रवाहलाई कसैले पनि रोक्न सक्दैन । त्यस कारण समय कसरी बित्यो, त्यसको हिसाब किताब गरिरहनुपर्छ ।

प्रगतिमुखी व्यक्तिले हरेक दिन महत्वपूर्ण र सार्थक बनाउन प्रयास गरेको हुन्छ । समयको प्रवाह जसरी नै आफू बगिरहनुपर्छ । समय परिवर्तनशील छ । प्रकृति परिवर्तनशील छ । आनन्दित हुनु छ भने हामी पनि समयअनुसार परिवर्तित हुन जरुरी छ  ।

विगतको कुराको रोइलो गर्ने, भविष्यका कुरालाई लिएर चिन्तित हुने र आत्तिने अधिकांश मानिसको बानी हुन्छ । यस्तो बानी एकदमै हानिकारक हुन्छ । समयको प्रवाहमा बग्नुपर्छ । हिजोका कामबाट शिक्षा लिएर आज काम गर्नुपर्छ । पश्चाताप गरेर रोइलो गर्ने हैन । क्षणक्षणमा हामी कति खुसी भएका छौँ भन्ने कुरालाई ध्यान दिनुपर्छ ।

मेरो दुस्मन यो हो, यसलाई हटाउनुपर्छ भन्नेमा हामी यति धेरै लागिपरेका हुन्छौँ कि हाम्रो महत्वपूर्ण समय त्यसैमा सकिरहेका हुन्छौँ । हामीले के बुझ्न जरुरी छ, एउटा दुस्मन हटाउँदैमा दुस्मनी सकिँदैन । एउटा हटाए पनि अरु दसवटा निस्कन्छन् । यो मामिलामा हामी सजग हुन जरुरी छ । दुस्मनबाट भाग्ने र हटाउने हैन, मित्रता बढाउने र समयको सदुपयोग गर्ने कुुरा चाहिँ प्रमुख हो ।

मनलाई शान्त बनाउने अचुक उपाय भनेकै भूत र भविष्यलाई छाडेर वर्तमानमा जिउनु हो । हिजो यस्तो भयो, भोलि के होला भन्ने तनावले मन अशान्त हुन्छ । जसै हामी वर्तमानमा जिउन थाल्छौँ, हामी शान्त बन्छौँ । त्यसैले त बच्चाहरु खुसी हुन्छन् । उनीहरु जिन्दगीको हरेक क्षणको रमाइलो लिइरहेका हुन्छन् ।

हरेक क्षणको रमाइलो लिन वर्तमानमा जे भइरहेको छ, त्यसैमा जिउनु हो । वर्तमानमा जिउँदा शान्ति र अशान्तिको अनुभूति हुँदैन । तटस्थ भावबाट हेरिएको हुन्छ । समय जसरी बहिरहेको छ, जीवन पनि त्यसरी नै व्यतित भइरहेको हुन्छ । समयको प्रवाहमा हिँड्नु नै ध्यान हो ।

जब समयको प्रवाहसँगै बग्न थालिन्छ, घटेका घटनालाई तटस्थ भावले हेर्न थालिन्छ, मनमा शान्ति नै शान्ति, आनन्द नै आनन्दले बास गरिसकेको हुन्छ । तर वर्तमानमा बाँच्न भने भनेजसरी सहज हुँदैन । त्यसका लागि आफैँले आफैँलाई नियममा बाँध्न जरुरी छ । मानौं, आज १५ मिनेट भए पनि वर्तमानमा रहेर हेर्‍यौँ भने स्थिर भइन्छ । घटिरहेका घटनालाई साक्षी भावले हेर्नाले कसैप्रति रिस, राग, भय उत्पन्न हुँदैन ।

यसका लागि मनलाई सन्तुलित बनाउन आवश्यक छ । यसका लागि आफ्नो आचारण सुधार्नु जरुरी छ । केही काम गल्ती भयो भने अरुलाई दोष दिने बानी छ भने त्यागी दिनुस् त्यो बानी । अरुको प्रगतिको प्रशंसा गर्नुस्, मीठो बोल्ने, राम्रो नजरले हेर्ने अभ्यासबाटै सुरुवात हुन्छ । यदि अरुको प्रगतिमा मन रमाउँदैन, अरुलाई आदर गरिन्न भने मनमा आनन्द आउँदैन ।

भूत र भविष्यको चिन्ता नगरौँ । वर्तमानमा घटिरहेका घटनालाई साक्षी भावले हेरौँ । आनन्द खोज्न कहीँ जानै पर्दैन, आफैँभित्र पाइन्छ । यो समाचार आजको नागरिक दैनिकमा जीवन विकास विशेषज्ञ रमेश नेपालले लेखेका छन् ।

प्रतिक्रिया दिनुहोस्
मुख्य समाचार

काठमाडौं– विश्वव्यापीरुपमा फैलिरहेको कोभिड–१९ बाट उत्पन्न वर्तमान जटिल परिस्थितिमा मानव अधिकारको अवस्था अनुगमन गर्न मानव

काठमाडौं– सरकारले स्थानीय तह तथा अन्य निकायमार्फत व्यवस्थापन गरिएका क्वारेन्टाइनको मापदण्ड पुगे नपुगेकोबारे स्थलगत अवलोकन

एजेन्सी– दक्षिण कोरियामा कोरोना भाइरसको संक्रमणबाट निको भएका ९१ जना पुनः संक्रमित भएको पुष्टि भएको

काठमाडौं– भारत सरकारले नेपालसहित १३ देशमा ‘हाइड्रोक्लोरोक्वीन’ निर्यात गर्न ‘क्लीयरेन्स’ दिएको छ । कोभिड–१९ संक्रिमत

काठमाडौं– भारतले कोभिड – १९ सँग लड्न नेपाललाई आफ्नो औषधीय आपूर्तिलाई जारी राख्ने एवम् सहज

वीरगन्ज– समादवादी पार्टीका नेता एवम पर्सा क्षेत्र नम्बर १ का सांसद प्रदिप यादवले शुक्रबार एक

धनगढी : कैलाली र कञ्चनपुरसहित सुदूरपश्चिमका पहाडी जिल्लामा कोरोना भाइरसको र्यापिड टेष्ट गर्न थालिएको छ

काठमाडौं : स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयले थप नयाँ व्यक्तिमा कोभिड–१९ को सङ्क्रमण नदेखिएको र सङ्क्रमितको

एजेन्सी– कोरोना भाइरसको संक्रमण भारतमा तिब्र गतिमा फैलिरहेको छ । भारतको स्वास्थ्य मन्त्रालका अनुसार संक्रमितको

एजेन्सी– कोरोनाभाइरसका कारण विश्वमा मृत्यु हुनेको संख्या ९७ हजार ५६ पुगेको छ भने १६ लाख

अमेरिका : अमेरिकामा कोभिड-१९ बाट अतिप्रभावित न्यूयोर्क राज्यमा सङ्क्रमित व्यक्तिको सङ्ख्या अरू कुनै देशको कुल

काठमाडौं : लकडाउनको पालनामा कडाइ गरिएपनि रातारात हिँडेरै काठमाडौं उपत्यका छाड्ने क्रम नरोकिएको प्रहरी र