‘आई लभ यु’ भनेपछि बच्चा नहुर्कन्जेल गुप्तबास बस्ने राजधनेश


काठमाडौं : शिव–पार्वतीका प्रतिकका रुपमा मानिने राजधनेशका जोडी साँच्चिकै एक अर्कासँग छुटाउनै नसकिने भएर बाँचेका हुन्छन् । यिनीबीच एक अर्कामा मायाप्रेम पनि उत्तिकै बेजोड रहने गरेको पाइन्छ । आफ्नो जोडी र सन्तानका लागि प्राणसम्म त्याग गर्ने यी राजधनेशको पारिवारिक मोह पनि निकै अचम्मको हुन्छ ।

हुर्केर जोडी बनी अन्यत्र गए पनि बच्चाहरुले बाबाआमा चिन्ने र बाबाआमाले सन्तान चिन्ने यो चराको आश्चर्यको चेतना हुन्छ । यिनीहरु मानिस जत्तिकै सचेत हुन्छन् । बच्चा नहुर्कन्जेल पोथी रुखको टोड्कामा गुप्तबास बस्ने गर्दछे ।

अण्डा पारेपछि बच्चा नहुर्कञ्जेलसम्म पोथी धनेशलाई भालेले टोड्कामा रहेको गुँडमा नै थुनेर राख्छ । यसका लागि धनेश दम्पतीले हिलो र पोथीको विष्टाको पूरै सहयोग लिने गर्दछन् । चुच्चो बाहिर निस्कने सानो प्वाल राखी हिलो र विष्टाले टोड्काको मुख पूरै टाल्छन् । यहीभित्र बसेर पोथी धनेशले बच्चा हुर्काउँछे ।

राखिएको यो सानो प्वालबाट पोथीले हावा तथा आहारा लिने गर्छे । ओथारो बसी बच्चा निकालेपछि पनि बच्चा नहुर्कन्जेलका लागि भालेले नियमितरुपमा बाहिरबाट पोथी र बच्चाहरुलाई आहारा खुवाउने गर्छ । यसै कारणले पनि भाले राजधनेशलाई पत्नीवर्ता पक्षी भन्ने गरिन्छ ।

राजधनेशले पर्यावरण संरक्षणमा पनि ठूलो मद्दत पुर्याएको हुन्छ । यसले प्रकृतिमा रहेका हानिकारक कीरा÷फट्याङ्ग्रा, मुसा तथा अन्य हानिकारक जीवहरु खाएर पर्यावरणीय सन्तुलन सहयोग पुर्याइरहेको हुन्छ । यसले विभिन्न बोटविरुवा तथा फलफूलको तथा झारपातका बीउ संरक्षण र विस्तार मद्दत गर्दछ । राजधनेशलाई पखेटा भएको वा चरी किसानका रुपमा पनि लिइन्छ ।

यसलाई अङ्गे्रजी भाषामा ‘गे्रट हर्न बिल’ भनिन्छ । टाउकामा हेलमेट, रङ्गिन शीर र चुच्चो, बलिया पकड भएका खुट्टा र स्फूर्तिलो शरीर यसको पहिचान हो । यो नेपालमा पछिल्लो समयमा मात्र देखापरेको हो । यो सानो समुह र प्रायः जोडीमा देखा पर्दछ ।

थारु भाषामा यसलाई होमराई भन्ने पनि गरिन्छ । यसको अर्थ ‘जङ्गलको राजा’ भन्ने हुन्छ । पछिल्लो गणना अनुसार नेपालमा यसको सङ्ख्या १५० भन्दा कम रहेको अनुमान छ । वन्यजन्तु संरक्षण ऐनअन्तर्गत यसलाई पनि संरक्षित पंक्षीमा राखिएको छ ।

प्रतिक्रिया दिनुहोस्
मुख्य समाचार

पोखरा : गण्डकी प्रदेशका सांसद दीपक मनाङे ६ हजार धरौटीमा रिहा भएका छन् । उनलाई

जनकपुरधाम : प्रदेश २ सरकारका मन्त्रीहरु बिचको विवाद सतहमा आएको छ । राजपा र समाजवादी

काठमाडौं : भारतको उत्तरपूर्वी भू–भागमा विकसित भएको मौसमी प्रणालीका कारण नेपालको पूर्वी, मध्य र पश्चिमका

काठमाडौँ : प्रतिनिधिसभाको रिक्त सभामुख पदको निर्वाचन आज केहीबेरपछि बस्ने बैठकमा हुँदैछ । सो पदका

एजेन्सी : चीनको वुहान शहरमा फैलिएको कोरोना भाइरसको कारण मृत्यु हुने संख्या ५६ पुगेको छ

एजेन्सी: कोरोना भाइरसका कारण चीनमा मृत्यु हुनेको संख्या ५६ पुगेको छ । आइतबार मात्रै १५

काठमाडौं : ‘बल्ने ढुङ्गा’को लोभमा एक जना व्यक्तिको ५० लाख लुटिएको छ । साथीहरुले ‘बल्ने

काठमाडौं : समयमै मानसिक रोगको उपचार भएमा सार्थक जीवन विताउनसक्ने मनोविद्हरुको जनाएका छन् । बङ्गलादेशको

काठमाडौं : सन् १९५४ देखि प्रत्येक वर्ष जनवरी महिनाको अन्तिम आइतबारका दिन पर्ने विश्व कुष्ठरोग

काठमाडौं : जल तथा मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले देशभर आंशिक बदली रहने जनाएको छ ।आज (आइतबार)

जनकपुरधाम : जनमत पार्टीका अध्यक्ष डा.सिके राउतले राष्ट्रियसभा निर्वाचनमा नेपाल कम्यूनिष्ट पार्टी (नेकपा) सँग राष्ट्रिय

काठमाडौ : नेपालमा पनि कोरोना जिवाणु (भाइरस) भित्रिन सक्ने जनाउँदै स्वास्थ्य क्षेत्रका विज्ञले सचेत हुन