‘आई लभ यु’ भनेपछि बच्चा नहुर्कन्जेल गुप्तबास बस्ने राजधनेश


काठमाडौं : शिव–पार्वतीका प्रतिकका रुपमा मानिने राजधनेशका जोडी साँच्चिकै एक अर्कासँग छुटाउनै नसकिने भएर बाँचेका हुन्छन् । यिनीबीच एक अर्कामा मायाप्रेम पनि उत्तिकै बेजोड रहने गरेको पाइन्छ । आफ्नो जोडी र सन्तानका लागि प्राणसम्म त्याग गर्ने यी राजधनेशको पारिवारिक मोह पनि निकै अचम्मको हुन्छ ।

हुर्केर जोडी बनी अन्यत्र गए पनि बच्चाहरुले बाबाआमा चिन्ने र बाबाआमाले सन्तान चिन्ने यो चराको आश्चर्यको चेतना हुन्छ । यिनीहरु मानिस जत्तिकै सचेत हुन्छन् । बच्चा नहुर्कन्जेल पोथी रुखको टोड्कामा गुप्तबास बस्ने गर्दछे ।

अण्डा पारेपछि बच्चा नहुर्कञ्जेलसम्म पोथी धनेशलाई भालेले टोड्कामा रहेको गुँडमा नै थुनेर राख्छ । यसका लागि धनेश दम्पतीले हिलो र पोथीको विष्टाको पूरै सहयोग लिने गर्दछन् । चुच्चो बाहिर निस्कने सानो प्वाल राखी हिलो र विष्टाले टोड्काको मुख पूरै टाल्छन् । यहीभित्र बसेर पोथी धनेशले बच्चा हुर्काउँछे ।

राखिएको यो सानो प्वालबाट पोथीले हावा तथा आहारा लिने गर्छे । ओथारो बसी बच्चा निकालेपछि पनि बच्चा नहुर्कन्जेलका लागि भालेले नियमितरुपमा बाहिरबाट पोथी र बच्चाहरुलाई आहारा खुवाउने गर्छ । यसै कारणले पनि भाले राजधनेशलाई पत्नीवर्ता पक्षी भन्ने गरिन्छ ।

राजधनेशले पर्यावरण संरक्षणमा पनि ठूलो मद्दत पुर्याएको हुन्छ । यसले प्रकृतिमा रहेका हानिकारक कीरा÷फट्याङ्ग्रा, मुसा तथा अन्य हानिकारक जीवहरु खाएर पर्यावरणीय सन्तुलन सहयोग पुर्याइरहेको हुन्छ । यसले विभिन्न बोटविरुवा तथा फलफूलको तथा झारपातका बीउ संरक्षण र विस्तार मद्दत गर्दछ । राजधनेशलाई पखेटा भएको वा चरी किसानका रुपमा पनि लिइन्छ ।

यसलाई अङ्गे्रजी भाषामा ‘गे्रट हर्न बिल’ भनिन्छ । टाउकामा हेलमेट, रङ्गिन शीर र चुच्चो, बलिया पकड भएका खुट्टा र स्फूर्तिलो शरीर यसको पहिचान हो । यो नेपालमा पछिल्लो समयमा मात्र देखापरेको हो । यो सानो समुह र प्रायः जोडीमा देखा पर्दछ ।

थारु भाषामा यसलाई होमराई भन्ने पनि गरिन्छ । यसको अर्थ ‘जङ्गलको राजा’ भन्ने हुन्छ । पछिल्लो गणना अनुसार नेपालमा यसको सङ्ख्या १५० भन्दा कम रहेको अनुमान छ । वन्यजन्तु संरक्षण ऐनअन्तर्गत यसलाई पनि संरक्षित पंक्षीमा राखिएको छ ।

प्रतिक्रिया दिनुहोस्
मुख्य समाचार

काठमाडौं : नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा)का अध्यक्षद्वय केपी शर्मा ओली र पुष्पकमल दाहालबीच मन्त्रिपरिषद् पुनर्गठनबारे

काठमाडौं : बजारमा स्वस्थ मान्छेको ज्यान लिने विषाक्त रसायन मिसाइएका स्यानिटाइजर फेला पर्ने क्रम रोकिएको

काठमाडौं : सरकारले कोरोना महामारीका कारण नेपालमा बन्द रहेको पदयात्रा र पर्वतारोहण खुला गरेको छ

काठमाडौं : महाराजगञ्जस्थित त्रिवि शिक्षण अस्पतालमा कोरोना संक्रमणबाट एक कर्मचारीको मृत्यु भएको छ । अस्पतालमा

काठमाडौं : धरानमा थप एक जना कोरोना संक्रमित पुरुषको मृत्यु भएको छ । बीपी कोइराला

दिक्तेल : खोटाङको दिप्रुङ चुएचुम्मा गाउँपालिकाभित्रका ४८ विद्यालयमा सामाजिक दूरी कायम गर्दै स्वास्थ्य सुरक्षा तथा

काठमाडौंः सरकारले असोज ८ र १२ गते बसेको मन्त्रिपरिषद् बैठकका निर्णयहरू सार्वजनिक गरेको छ ।

धरानः धरान उपमहानगरपालिका-२ की कोरोना संक्रमित महिलाको उपचारको क्रममा आज (सोमबार) मृत्यु भएको छ ।

काठमाडौं : १६ वर्ष मुनिका बालिका बलात्कार गरी हत्या गर्ने घटनाविरुद्धका कानुनी प्रावधानमा कडाइ पार्नका

काठमाडौं : यातायता व्यवस्था विभागले असोज २० गतेबाट दशैंको अग्रिम टिकट बुकिङ खुलाउन प्रस्ताव गरेको

काठमाडौं– संघीय संसदमा प्रतिनिधित्व गर्ने महिला सांसदहरुले संविधान संशोधन गरेर १६ वर्ष मुनिका बालिकालाई बलात्कार

काठमाडौंः प्रधानमन्त्री एवंं नेकपा अध्यक्ष केपी शर्मा ओली र अर्का अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’बीच मन्त्रिपरिषद